- İncelenen fikir
- Bilişsel davranışçı ve kabul odaklı yaklaşımlar, kekemeliğin hayat üzerindeki etkisini azaltabilir.
- Kanıt durumu
- Kısmi destek
Bazı çalışmalar destekliyor; kekemelikte doğrudan test sınırlı. Durum, fikrin bugünkü kanıtını özetler; bizim hipotezimizin doğrulandığı anlamına gelmez.
Uygulamada ne yapıyorsun?
Uygulamada iki öğrenme yolu var. BDT yolunun altı modülü konuşma döngüsünü tanıma, düşünceyi araştırma, dikkati yeniden yönlendirme, kaçınmayı küçük adımlarla keşfetme, bir davranış deneyi planlama ve öğrenileni sürdürme üzerine.
ACT yolunun altı modülü ise değerler, düşünceyle mesafe, zor duygulara alan açma, şu ana dönme, bir etiketten fazlası olma ve değer yönünde esnek adımlar üzerine. Her modül yaklaşık sekiz dakika sürer. İçerikler öz yardım ve psikoeğitim taslağı olarak işaretli; uzman onayı yok ve uygulamadaki programların etkililiği araştırılmadı.
İlgili sayfalar: Yöntemler: Bilişsel davranışçı terapi · Yöntemler: Kabul ve kararlılık terapisi · Söz Arası: iGlebe
Ne biliniyor?
2008'de kronik kekemeliği olan yetişkinlerle yapılan randomize çalışma, konuşmayı yeniden yapılandırmanın yanına eklenen bir BDT paketini inceledi ve kaygı ile konuşma sonuçlarını ayrı değerlendirdi. 2019'da 50 yetişkin klinikte BDT'ye ya da beş aylık yapılandırılmış bir internet programına (iGlebe) rastgele atandı; kaygıda iyileşme görüldü ve iki sunum arasında az fark bulundu.
ACT tarafında kanıt daha küçük. 2012'de 20 yetişkinle yapılan sekiz haftalık bütünleşik grup programı iyileşmeler bildirdi ve üç ay sonra izlendi, ancak kontrol grubu yoktu. 2023'te 36 yetişkinde iki aktif psikolojik yaklaşım konuşma terapisiyle birlikte karşılaştırıldı; tedavisiz bir kontrol grubu olmaması yorumu sınırlıyor.
Bu araştırmalarda kaygıdaki iyileşme ile kekeleme sıklığındaki değişim ayrı sonuçlar olarak raporlanıyor. Kekemeliğin nedeni “yanlış düşünmek” değil; psikolojik destek kekemeliğin biyolojik yanını inkâr etmez.
Biz bunu
nasıl okuyoruz?
Kısa psikoeğitim modülleri, kaygı ve kaçınma üzerinde çalışmak isteyen biri için bir başlangıç olabilir; klinik bir BDT ya da ACT programının yerini tutmaz.
Kaygı ve kaçınma, kekemeliğin hayata etkisinin önemli bir parçası. Bu yüzden psikolojik yaklaşımlar akıcılığı değiştirmeseler de anlamlı olabilir.
Hipotezimiz, kısa modüllerin kişinin kendi kaçınma döngüsünü fark etmesine ve küçük davranış deneylerine başlamasına yardım edebileceği. Ancak çalışılan programlar bir klinisyenle ya da yapılandırılmış bir internet programıyla verildi; uygulamadaki kısa modüllerin aynı sonucu vereceğini varsaymıyoruz.
Nasıl test edilir?
Modülleri bitirenleri bitirmeyenlerle karşılaştırmak yanıltıcı olur, çünkü bitirenler zaten farklı olabilir. Daha dürüst bir sınama: kaçınma ve yaşam etkisi ölçeklerini modüllerden önce ve sekiz hafta sonra doldurmak ve bunu bekleme listesindeki bir grupla karşılaştırmak.
Bir hipotez, sonuç değil.
Kontrollü çalışmalar belirli programları test etti; sonuçlar Speacare modüllerine ya da herhangi bir sohbet botuna otomatik olarak taşınamaz. Kaygı belirgin ve günlük yaşamı zorluyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek almak önemlidir.
Bu yazı Speacare'in klinik etkinliğini göstermez; tanı, tedavi veya kullanım önerisi değildir.Hipotezin izi.
Menzies ve ark. (2008) — kekemelikte BDT paketi randomize çalışması
Kaynağı aç ↗ (yeni sekme)Beilby ve ark. (2012) — ACT temelli bütünleşik grup programı, 20 yetişkin
Kaynağı aç ↗ (yeni sekme)İki aktif psikolojik yaklaşımın karşılaştırılması (2023), 36 yetişkin
Kaynağı aç ↗ (yeni sekme)Türkçe metin kaynakların çevirisi değildir; seçilmiş bulguların özgün özetidir. “Erişim” satırı, kaynağın tam metinden mi yoksa yalnız özet, kayıt, kurum sayfası ya da haberden mi okunduğunu gösterir; emin olunamayan durumda daha sınırlı düzey yazıldı. Kaynak kontrolü: .
Bu yazılar bir literatür taramasından derlendi; sistematik derleme değildir ve otomatik güncellenmez.